FADALE: (Ar.) Er. 1. Faziletli. 2. Rasulullah’a tabi olmus sahabedendir. Medineli ilk müslümanlardandir. Birçok hadis rivayeti mevcuttur.
FADIL: (Ar.) Er. – (bkz. Fâzil).
FADILE: (Ar.) Ka. – (bkz. Fazil).
FADIME: (Tür.) Ka. – (bkz. Fatma).
FADL: 1. Iyilik. 2. Fazilet. 3. Erdemlilik. Fadl b. Abbas b. Abdülmuttalib: Rasulullah’in amcasi Abbas (r.a.)’in ogludur.
FAHAMET: (Ar.) Ka. 1. Fahimlik, ululuk. 2. Itibar, kiymet, deger.
FAHHAR: (Ar.) Er. 1. Çok övünen, kendini çok metheden. 2. Çanak, çömlek, toprak testi. 3. Saksi.
FAHIM: (Ar.) Er. 1. Akilli, anlayisli, kavrayisli.2. Ulu, büyük, sayan.
FAHIME: (Ar.) Ka. – (bkz. Fahim).
FAHIR: (Ar.) Er. 1. Övünülecek, iftihar edilecek. 2. Serefli, kiymetli. 3. Parlak, güzel, mükemmel.
FAHIRE: (Ar.) Ka. – (bkz. Fahir).
FAHREDDIN: (Ar.) Er. – Dinin övdügü, diniyle övünen. Dinin seçkini. Fahreddin Razi: (Rey 1149-Horat 1209). Müfessir, kelamci. Dilbilimci. Fizikçi. Tipçi.
FAHRI: (Ar.) Er. – Bir karsilik beklemeden yalnizca seref ve iftihar vesilesi olarak kabul edilen is. (Is, sifat, unvan). Fahri aza, fahri üye; maassiz, ücretsiz veya müessese için gurur kaynagi olan kisi.
FAHRIYYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Fahri). Islami edebiyatla, sairlerin kendi vasiflarindan, faziletlerinden ve sairlik kuvvetlerinden bahsettikleri siirler. Daha çok kasidelerin bir bölümü bu sekildedir.
FAHRUNNISA: (Ar.) Ka. – (bkz. Fahir). – Çok övünen, sanli, serefli, onurlu kadin.
FAIK: (Ar.) Er. 1. Üstün, seçkin, yüksek, ileri. 2. Mümtaz, manevi olarak üstün olan.
FAIKA: (Ar.) Ka. – (bkz. Faik).
FAIZ: (Ar.) Er. – Fevz bulan, muradina ulasan, basari kazanan. Kur’an’da müslümanlari vasfetme sadedinde birçok yerde geçmektedir.
FAIZA: (Ar.) Ka. – (bkz. Faiz).
FAKI: (Tür.) Er. – Fakih’ten bozma kelime. Anadolu’da okuryazar ve bilgili imam, hoca gibi kimselere eskiden verilen unvan.
FAKIH: (Ar.) Er. l. Bir sey bilen yahut anlayan kimse. 2. Fikih ilminde üstad. Islam hukuk bilgini.
FALIH: (Ar.) Er. 1. Felaha eren, basari kazanan, muradina eren. 2. Topragi süren, eken.
FARABI: (t.h.i.) Er. – 870-950 yillan arasinda yasamis ve Aristo felsefesinin Islam aleminde yayilmasina yol açmis Türk filozofudur. Kendisine muallim-i sani (Aristo’dan sonra 2. üstad) unvani verilmistir. Eserlerinin Ibn-i Sina üzerinde büyük tesiri vardir. Kanun dedigimiz çalginin mucididir. Asil adi “Ebu Nasir Muhammed’tir.
FARIS: (Ar.) Er. 1. Atli (süvari). 2. Binici, ata binmekte maharetli. 3. Ferasetli, anlayisli. 4. Iran’in güneyindeki Siraz vilayeti.
FARISE: (Ar.) Ka. – (bkz. Faris).
FARUK: (Ar.) Er. 1. Hakliyi-haksizi ayirmakta güçlü olan. 2. Dogruyu yanlistan ayiran. 3. Keskin. – Hz. Ömer’in lakabi; hakliyi haksizdan ayirederek adaleti tam yerine getirmekte ün kazandigi için “Faruk” kelimesiyle adlandirilmistir.
FARÛKI: (Ar.) Er. – Hz. Ömer’in nesline yahut adaletine mensup.
FARYAB: (Fars.) Er. 1. Dere ve irmak suyu ile sulanan yer. 2. Eski Horasan’da Delh’e yakin bir sehir.
FATIH: (Ar.) Er. 1. Fetheden, açan. 2. Bir ülkeyi, sehri veya kaleyi zapteden kimse. 3. Hüküm veren anlaminda, Cenab-i Hakk’in sifatlarindan biridir. A’raf suresi 89. ayet. – Istanbul’u fetheden yedinci Osmanli padisahi Sultan Mehmet Han’a bu fethinden ötürü verilen unvan.
FATIN: (Ar.) Er. 1. Zeki, anlayisli. 2. Zihni açik, kavrayisli. Uyanik.
FATÎNE: (Ar.) Ka. – ((bkz. Fatin).
FATIMA: (Ar) Ka. 1. Sütten kesilmis. 2. Kendisi ve zürriyeti cehennemden uzak kilinmis.- Hz. Peygamber’in Hz. Hatice’den dünyaya gelen en küçük kizinin adidir. Hicretten 18 yil önce 605’te Mekke’de dünyaya gelmistir. 632 yilinda Medine’de vefat etmistir. 18 yasinda iken Hz. Ali ile evlenmis, Hz. Hasan, Hz. Hüseyin, Hz. Ümmü gülsüm ve Hz. Zeyneb adinda dört çocugu vardir. Rasûlullah (s.a.s)’tan sonra 6 ay yasamistir. Lakabi Zehra’dir.
FATMAGÜL: (Ar.) Ka. – (bkz. Fatma).
FATMANUR: (Ar.) Ka. – (bkz. Fatma).
FAYIH: (Ar.) Er. – Kendiliginden dagilan güzel koku.
FAYIHA: (Ar.) Ka. 1. Çiçek veya meyve kokusu. 2. Güzel kokulu nesne.
FAYSAL: (Ar.) Er. 1. Keskin hüküm, karar. 2. Halletme, neticelendirme. 3. Keskin kiliç. 4. Hakim.
FAZIL: (Ar.) Er. 1. Faziletli, fazilet sahibi. 2. Erdemli, faik, üstün. – (bkz. Faik, Fadil).
FAZILA: (Ar.) Ka. – (bkz. Fazil).
FAZILET: (Ar.) Ka. 1. Insanda iyilik etmeye ve fenaliktan çekinmeye olan devamli ve degismez istidat, güzel vasif. 2. Kisiyi, ahlakli ve iyi hareket etmeye yönelten manevi kuvvet. 3. Insanin yaratilisindaki iyilik, iyi huy, erdem. 4. Iyi anlak, iffet. – (bkz. Erdem).
FAZLI: (Ar.) Er. 1. Deger, üstünlük, iyilik, fazilet, lütuf. 2. Fazla, ziyade, artik, baki. 3. Iki sayinin birbirinden olan farklari. 4. Ilim ve irfan sahibi. 5. Âli, cenablik, ihsan, cömert. 6. Olgunluk.
FAZLULLAH: (Ar.) Er. – Allah’in fazli, erdemi, lütfü.
FECRI: (Ar.) Er. – Sabaha karsi günes dogmadan önce ufkun gündogusu tarafindan görülen aydinligi, tanyerinin agarmasi.
FECRIYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Fecri).
FEDAI: (Ar.) Er. l. Canini esirgemeyen, mühim bir maksat ugrunda canini vermeye hazir bulunan. 2. Allah yoluna baskoymus.
FEDAKÂR: (Fars) Er. – Birlesik isim. Kendini veya sahsi menfaatlerini esirgemeyen.
FEDAYICAN: (a.f.i.) Er. – Canini vermeye hazir, canini verme.
FEHAMET: (Ar.) Ka. – (bkz. Fahamet).
FEHIM: (Ar.) Er. – Zeki, anlayisli, pek çok anlayan.
FEHMI: (Ar.) Er. – Fehme mensup, fehim ile ilgili (bkz. Fehim).
FEHMIYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Fehmi).
FELAH: (Ar.) Er. – Kurtulus, selamet, mutluluk, bahtiyarlik.
FELAK: (Ar.). 1. Gün agarmasi. 2. Kur’an-i Kerim’in 113. suresinin adi. -Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FELIN: (Ar.) – Mantar. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FENER: (Yun.) Er. – Içinde isik kaynagi bulunan seffaf mahfaza.
FERAG: (Fars.) Er. – Serin rüzgar.
FERAH: (Ar.) Ka. 1. Gönül açikligi. 2. Sevinç, scvinme.
FERAHENGIZ: (f.b.i.) Ka. – Ünlü bir çesit lale.
FERAHET: (Fars.) – San ve seref. -Erkek ve kadin adi.
FERAHFEZA: (a.f.i.) Ka. 1. Ferah artiran. 2. Türk müziginin mürekkeb makamlarindan. 3. Meshur bir lale türü.
FERAHNA: (Fars.) Ka. 1. Bolluk, genislik. 2. Genis yer.
FERAHNAK: (a.f.b.s.) Ka. – Sevinçli. – Türk müziginin mürekkeb makamlarindan.
FERAHNAZ: (Fars.) Ka. – Nazli kiz.
FERAHSAN: (a.f.b.s.) Ka. 1. Sevinç veren. 2. Ferah saçan.
FERAMUS: (Fars.) Er. – Unutma, hatirdan çikma, nisyan.
FERASET: (Ar.) Ka. – Anlayislilik, çabuk sezis.
FERAY: (Fars.) Ka. – Aydinlik, parlak ay, canlilik, süs, zinet.
FERDA: (Fars.) Ka. 1. Yarin. 2. Gelecek zaman, ati. 3. Ahiret, öbür dünya.
FERDANE: (Ar.) Ka. – Tekli, yalniz.
FERDI: (Ar.) Er. – Fertle ilgili, ferde has, tek basina yapilan.
FERDIYYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Ferdi).
FEREC: (Ar.) Er. 1. Gam, tasa ve sikintidan kurtulma. 2. Zafer.
FERHAD: (f.h.i.) Er. – Anadolu Anonimi’nde Ferhad ve Sirin adiyla meshur olan eski bir hikayenin erkek kahramani olup Sirin’in asikidir. – (bkz. Ferhat).
FERHAL: (Fars.) Ka. Kivircik ve dolasik olmayan uzun saç.
FERHAN: (Ar.) Er. 1. Sevinçli, mesut. 2. Sen, memnun.
FERHAT: (Ar.) Er. – Sevinç, nese. (bkz. Ferhad).
FERHUNDE: (Fars.) Ka. – Mübarek, mesut, meymenetli, kutlu, ugurlu.
FERID: (Ar.) Er. – Tek, essiz, esi olmayan, kiyas kabul etmez, ölçüsüz, üstün. – Türk dil kurallarina göre “d/t” olarak kullanilir.
FERIDE: (Ar.) Ka. – (bkz. Ferid). -Kendi reyiyle hareket eden, kibirli, gururlu kimse.
FERIDUN: (Fars.) Er. 1. Sekizinci gök. 2. Pisdadilerin 6. padisahi olup Cemsid sülalesinden demirci Gave’nin yardimiyla Dahhak-i Mari’yi öldürmüstür. Lakabi Ferruh’tur.
FERIDÜDDIN: (Ar.) Er. – Dinin feridi, tek, essiz, kiyas kabul etmez kimse.
FERIT: (Fars.) Er. 1. Avci kus. 2. Donmus, katilasmis sey.
FERMA: (Fars.). 1. Emreden, buyuran. 2. Amir. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FERMAN: (Fars.) Er. 1. Emir, buyruk. 2. Padisah tarafindan verilen yazili emir, berat, buyrultu.
FERMEND: (Fars.) Er. – Mevki ve seref sahibi.
FERRUH: (Fars.) Er. 1. Ugurlu, kutlu. 2. Mübarek. 3. Aydinlik insan. – (bkz. Mübarek).
FERRUHI: (Fars.) Er. 1. Ferruha ait. 2. Ugurluluk, meymenet. 3. Iranli ünlü sair.
FERZAN: (Fars.) Ka. – Ilim ve hikmet.
FERZANE: (Fars.) 1. Alim, bilgin, seçkin. 2. Benzerlerinden, akranlarindan ileride. 3. Hakim, feylesof. 4. Tasavvufta, ncfsani baglantilardan siyrilmis olan dervis. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FESAHAT: (Ar.) – Açiklik, duruluk. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FETANET: (Ar.) Ka. – Zihin açikligi, zihnin yaratilistan bir seyi çabuk ve iyi kavramasi. Peygamberlere mahsus bes sifattan biridir.
FETHI: (Ar.) Er. – Fethe mensup. Fetih hakkinda yazilan kaside.
FETHIYYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Fethi).
FETHULLAH: (Ar.) Er. – Dinin açilmasi. Yasamaya baslamak. Allah’in nusreti.
FETIH: (Ar.) Er. 1. Açma, açis, açilma. 2. Bir ülkeyi, sehri veya kaleyi ele geçirme. 3. Zafer. 4. Kur’an-i Kerim’in 48. suresi. 5. Kapaliligi giderme, ihtilafi halletme.
FETTAH: (Ar.) Er. 1. Açan, açici, zafer kazanmis, üstün gelmis. 2. Kullarinin kapali islerini açan, Cenab-i Hakk’in isimlerinden.
FEVZI: (Ar.) Er. 1. Kurtulusla ilgili. 2. Zafere ait. 3. Galip gelen, üstün olan.
FEVZIYE: (Ar.) Ka. 1. (bkz. Fevzi). 2. Tarihte, yeniçeri ocaginin kaldirilmasi üzerine 2. Sultan Mahmud tarafindan eski adalar mevkiine verilen ad.
FEYHA: (Ar.) – Büyük, genis, engin.- Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FEYYAZ: (Ar.) Er. 1. Çok faydali, çok verimli. 2. Feyiz, bereket ve bolluk veren.
FEYZA: (Ar.) Ka. 1. Suyun tasip akmasi. 2. Bolluk, çokluk, verimlilik, fazlalik, gürlük, ilerleme, çogalma. 3. Ilim, irfan. 4. Feyz ile dolu olan.
FEYZI: (Ar.) 1. Ilim, irfan. 2. Akma, suyun akip tasmasi. 3. Bolluk çokluk, verimlilik. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FEYZULLAH: (Ar.) Er. – Allah’in feyzi, bollugu, bereketi.
FEZA: (Ar.) 1. Ucu bucagi bulunmayan bosluk. 2. Dünyanin sonsuz olan genisligi, sema. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FEZZAN: (Ar.) – Büyük Sahra’da, Trablus ülkesinin güneyinde bir ülke.- Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FIRAT: (Ar.) Er. 1. Tatli su. 2. Türkiye’nin en uzun nehri.
FIDAN: (Yun.) Ka. 1. Yeni yetisen körpe agaç. 2. Fidan boylu: Ince uzun mütenasip.
FIDE: (Yun.) Ka. – Bahçivanlikta, yastiklarda tohumdan yetistirilip baska yerlere dikilmek için hazirlanan sebze veya körpe çiçek.
FIGEN: (Fars.) Ka. – Atici, yikici, düsürücü.
FIKRET: (Ar.) Er. 1. Fikir, düsünce. 2. Idrak. 3. Zihin, akil. 4. Murat, maksat, niyet. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FIKRI: (Ar.) Er. – Fikre ait, fikirle ilgili, düsünerek meydana getirilen sey.
FIKRIYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Fikri).
FILIZ: (Ar.) Ka. 1. Bitkilerde yeni sürgün, tohumdan çikan yeni uçlar. 2. Ocaktan çikarilmis, eritilmemis ham maden, cevher, gümüs, filiz. 3. Betonarmede demirleri eklemek için birakilan uzantilar. 4. Ince taze ve güzel vücutlu.
FIRAS: (Ar.) Er. 1. Yigit, mert. 2. Binici, at yetistirici.
FIRAZENDE: (Fars.) – Yükselten. -Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FIRDEVS: (Ar.) Ka. 1. Cennet, 2. Bostan, bahçe. – Firdevsi: Iran’in milli destani olan “Seyhname”nin yazaridir. Adi, Mansur b. Hasan’dir. 934-1020 yillan arasinda yasadigi tahmin edilmektedir.
FIRUZ: (Ar.) Er. – Mesut, mutlu, sevinçli, ferah, ugurlu, iyi bahtli.
FIRUZE: (Ar.) Ka. 1. (bkz. Firuz). 2. Nisabur’da çikan açik mavi renkli ve degerli bir yüzük tasi. 3. Açik yesil, dag yesili ile gök mavisi arasinda ve bal mumu parlakliginda maruf kiymetli tas.
FITNAT: (Ar.) Ka. – Zihin açikligi, zeyreklik. Zihnin herseyi çabuk anlayisi. Türk sairlerinden meshur bir Islam haniminin adidir. Asil adi Zübeyde’dir.
FUAD: (Ar.) Er. – Kalb, yürük, gönül.
FULYA: (Ital.) Ka. – Nergisgillerden, san renkte çiçegi keskin ve güzel kokulu bir bitki, sari sogançiçcgi.
FUNDA: (Tür.) Ka. – Kircik yerlerde yetisen ve birçok çesidi olan çali.
FURAT: (Ar.) Er. – (bkz. Firat).
FURKAN: (Ar.) Er. – Hakki, batildan, dogruyu yanlistan ayirma, tefrik.
FUZULI: (Ar.) Er. 1. Bosuna, yersiz, lüzumsuz, haksiz. 2. Bosbogaz lüzumsuz islerle ugrasan. 3. Yetkisi olmadigi halde baskasi namina tasarrufta bulunan. – Fuzuli Mehmed: XVI. yy. ‘da yasamis büyük Türk sairlerinden. Çagatay edebiyati da dahil olmak üzere, Türk edebiyatinin birçok sahalarinda kuvvetli tesir ve nüfus sahibidir. Türkçe, Arapça, Farsça, manzum, mensur birçok eserleri vardir. Bunlar arasinda “Leyla ve Mecnun” mesnevisi çok meshurdur.
FÜRUZAN: (Fars.). – Parlayici, parlayan, parlak. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.
FÜSUN: (Ar.) Ka. – Büyü sihir. Sasirtici güzellige sahip, hayret verici derecede güzel.
