V

VABIL: (Ar.) Er. – Iri damlali yagmur.

VABILE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vabil)

VACIB: (Ar.) Er. 1. Dini (ser’i) bakimdan terkedilmesi dogru ve uygun olmayan, kesinlik bakimindan farzdan sonra gelen. 2. Çok lüzumlu, birakilmasi mümkün olmayan zaruri. -Türk dil kuralina göre “b/p” olarak kullanilir.

VACIBE: (Ar.) Ka. – Yapilmasi gerekli olan.

VACID: (Ar.) Er. – Yaratan, meydana çikaran. – Türk dil kuralina göre “d/t” olarak kullanilir.

VACIDE: (Ar.) Ka. 1. Meydana getirici, yaratici. 2. Varlikli, zengin.

VAFE: (Fars.) 1. Nasip, kismet. 2. Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VAFI: (Ar.) Er. – Yeter, tam. Sözünde duran, sözünün eri.

VAFID: (Ar.) Er. – Elçi, temsilci, rasul.

VAFIR: (Ar.) Er. – Çok, bol.

VAFIRE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vafir).

VAFIYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vafi).

VAHA: (Ar.) – Çöllerin su bulunan kesimlerinde olusan bitkili alan. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VAHAB: (Ar.) Er. – Bagislayan, ihsan eden. – Türk dil kuralina göre “b/p” olarak kullanilir. “Abd” takisi alarak kullanilirsa daha iyi olur: Abdülvahab.

VAHAT: (Ar.) Er. – Çöl ortasinda suyu ve yesilligi olan yerler. Vahalar.

VAHDEDDIN: (Ar.) Er. – Dinin tekligi, birligi. – Türk dil kuralina göre “d/t” olarak kullanilir.

VAHDET: (Ar.) Er. 1. Yalnizlik, teklik, birlik. 2. Allah’i birlemek, sirkten uzaklasmak. 3. Hakimiyet ve tesri’i (yasa koyuculugu) yalniz Allah’a ait olarak görmek.

VAHIB: (Ar.) Er. – Bagislayan, bagislayici. – Türk dil kuralina göre “b/p” olarak kullanilir.

VAHIBE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vahib).

VAHID: (Ar.) Er. – Bir, tek, yalniz. Allah’in sifatlarindandir. – Türk dil kuralina göre “d/t” olarak kullanilir.

VAHIDDIN: (Ar.) Er. – Tek din, dinin tekligi.

VAHIDE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vahid).

VAID: (Ar.) Er. – Birini iyilige sevk ve kötülükten uzaklastirmak için korkutma, yildirma.

VAIL: (Ar.) Er. – Siginan, kurtulan. Sahabe adlarindandir: Vail b. Hucr.

VAIZ: (Ar.) Er. – Dinsel ögütlerde bulunan kimse.

VAIZE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vaiz).

VAKAR: (Ar.) – Agirbaslilik, haysiyetini koruma, temkin sabir, heybet. -Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VAKI: (Ar.) Er. l.Vuku bulan, olan, düsen, olagelen, rastlayan. 2. Geçen, geçmis olan.

VAKIA: (Ar.) Ka. – (bkz. Vaki).

VAKIF: (Ar.) Er. 1. Bir seyi elde eden, bir isten haberli olan. 2. Duran, ayakta duran. Arafat’ta vakfe yapan.

VAKKAS: (Ar.) Er. – Okçu, savasçi. Sahabe isimlerindendir.

VAKUR: (Ar.) Er. – Agirbasli, temkinli.

VALA: (Fars.) – Yüksek, yüce. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VALASAN: (Fars.) Er. – Sani yüce, sanli.

VALAY: (Fars.) – Yükseklik, yücelik. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VALI: (Ar.) Er. – Bir vilayeti idare eden en büyük memur.

VALIH: (Ar.) Er. – Sasakalmis, hayret etmis, hayran.

VALIHE: (Ar.) Ka. – (bkz. Valih).

VAMIK: (Ar.) Er. 1. Seven, asik. 2. Vamik ile Azra öyküsünün erkek kahramani.

VAMIKA: (Ar.) Ka. – (bkz. Vamik).

VARAKA: (Ar.) Er. 1. Tek yaprak, tek kagit. Yazili kagit. 2. Ilk vahyin gelmesi üzerine Hz. Hatice’nin Hz. Peygamber’i alip götürdügü meshur kisi: Varaka b. Nevfel. 3. Varaka ile Gülsah hikayesinin erkek kahramani.

VARESTE: (Fars.) 1. Kurtulmus. Serbest, rahat, azade. 2. Ilisiksiz. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VARGIN: (Tür.) – Ulasan, istegine kavusan. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VÂSIF: (Ar.) Er. 1. Vasfeden, vasiflandiran. Bir kimse veya seyi baskalarindan ayiran kendine has hal, nitelik hususiyet. 2. Bir seyin mahiyeti, sifati, tabiati, karakteri ile bunlarin tarif ve sayilmasi.

VASIFE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vasif).

VASIK: (Ar.) Er. – Güvenilen, emin, mutemed. Abbasi halifelerinden birinin unvani.

VASIL: (Ar.) Er. – Ulasan, kavusan, yetisen.

VASILA: (Ar.) Ka. – (bkz. Vasil).

VARID: (Ar.) Er. 1. Gelen, vasil olan, erisen. 2. Bir sey hakkinda çikan, söylenen.

VARIDE: (Ar.) Ka. – (bkz. Varid).

VARIS: (Ar.) Er. – 1. Cenab-i Hakk’in 99 isminden birisi. Mal ve mülkün, bütün degerlerin son ve gerçek sahibi yüce Allah. 2. Varis kelimesi, müslümanlar kastedilerek de kullanilmistir. 3. Mirasçi, kendisine miras düsen.

VARIS: (Tür.) Er. – Zeka, anlayis, akil.

VARLIK: (Tür.) – Yasam, hayat. Var olan hersey. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VAROL: (Tür.) Er. – Yasa, uzun ve saglikli bir yasamin olsun.

VASFI: (Ar.) Er. – Vasifla ilgili, vasfa ait. Nitelikli.

VASFIYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vasfi).

VASI: (Ar.) Er. 1. Vasiyeti yerine getiren, vesayeti yüklenen kimse, henüz resid olmamis çocugun islerine bakmakla mükellef kimse. 2. Genis, açik, enli, bol, kapsayici. 3. Her seyi ihata edici. Bilgisinin boyutlari sinirsiz. 4. Allah’in isimlerinden (bkz. Abdülvasi). Kur’an-i Kerim’de zikredilen isimlerdendir.

VASILE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vasil).

VASSAF: (Ar.) Er. – Niteliklerini bildirerek anlatan ya da öven. Vassaf el-Hazrat. Iranli tarihçi, yazar.

VASSAL: (Ar.) Er. 1. Vasleden, ulastiran, birlestiren. 2. Sayfalan yapisan, eski yazili bir kitabin sayfalarini ayiran sanatkar.

VASSALE: (Ar.) Ka. – (Eski) yazma eserlerin kenarli kismina kagit ilavesi suretiyle yapilan tamir sekli.

VATAN: (Ar.) Er. – Yurt, ülke.

VAZAH: (Ar.) Er. – Beyaz, güzel yüzlü adam.

VAZAHAT: (Ar.) Ka. – Vazihlik, açiklik.

VECAHEDDIN: (Ar.) Er. – Dinin yüceligi, onuru. – Türk dil kuralina göre “d/t” olarak kullanilir.

VECAHET: (Ar.) Ka. 1. Güzel yüzlülük, gösterislilik, güzel yüz. 2. Sayginlik, onur.

VECAZET: (Ar.) Ka. – Sözün, veciz kisa olusu.

VECDET: (Ar.) Er. – Zenginlik, varsallik.

VECDI: (Ar.) Er. – Coskunlukla ilgili, coskunlukla olusan.

VECDIYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vecdi).

VECHI: (Ar.) Er. – Yüzle ilgili, yüze ait.

VECHIYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vechi).

VECIBE: (Ar.) Ka. – Ödev, boyun borcu, vazife.

VECID: (Ar.) Er. 1. Bir seyin güzelligi karsisinda kendini kaybedecek dereceye gelmek, coskulanmak. 2. Tanri sevgisinden dolayi duyulan coskunluk, sevinç.

VECIH: (Ar.) Er. 1. Yüz, çehre. 2. Tarz, üslup. 3. Sebeb, vesile.

VECIHE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vecih).

VECIHI: (Ar.) Er. 1. Güzellik, hosluk, uygunlukla ilgili.2. Bir kavmin önderi, seref ve mevki sahibi. Vecihi: Türk tarihçisi. (Kirim 1620).

VECIZ: (Ar.) Er. – Kisa, derli toplu.

VECIZE: (Ar.) Ka. – Derin anlamli, özlü, güzel söz.

VECNE: (Ar.) Ka. – Yanak yumrusu, elmacik.

VEDA: (Ar.) Ka. 1. Ayrilirken söylenen selamlama sözü. 2. Ayrilma, ayrilis.

VEDAT: (Ar.) Er. – Sevgi, dostluk.

VEDI: (Ar.) Er. – Baskasinin malini saklamakla görevli kimse.

VEDIA: (Ar.) Ka – Saklanilmasi, korunmasi için birine ya da bir yere birakilan emanet.

VEDÎATULLAH: (Ar.) – Allah’in emaneti, dini. Kadinlar da Allah’in emaneti olarak nitelenmislerdir.

VEDID: (Ar.) Er. – Dost, sevgisi çok olan. – Türk dil kuralina göre “d/t” olarak kullanilir.

VEDIDE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vedid).

VEDUD: (Ar.) Er. 1. Çok muhabbetli, çok sefkatli. 2. Allah’in isimlerinden. Iyi kullarini sevip onlara rahmet ve rizasini irade eden yüce Allah. -(bkz. Abdülvedud). Kur’an’da Hud, ayet: 90; Buruc, ayet: 14’te zikredilmistir.

VEFA: (Ar.) Er. 1. Sözünü yerine getirme, sözünde durma, borcunu ödeme. 2. Sevgi, dostluk ve baglilikta sebat. Yetme yetisme; ömrü vefa etme­di.

VEFAI: (Tür.) Er. – Vefa ile ilgili.

VEFAKAR: (a.f.i.) – Sevgisi geçici olmayan, vefasi olan. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VEFI: (Ar.) Er. 1. Vefali, bagli. 2. Tam, mükemmel, eksiksiz.

VEFIA: (Ar.) Ka. 1. Vefali, sevgisi geçici olmayan. 2. Tam, eksiksiz.

VEFIK: (Ar.) Er. – Uygun, muvafik, arkadas, yoldas, ayni fikirde olan. Ahmed Vefik Pasa.

VEFIKA: (Ar.) Ka. – (bkz. Vefik).

VEFIR: (Ar.) Er. – Çok, bol.

VEFIRE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vefir).

VEFRET: (Ar.) – Çokluk, bolluk. Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VEHBI: (Ar.) Er. – Allah’in ihsani sonucu olan. Allah vergisi, fitri.

VEHBIYYE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vehbi).

VEHHÂB: (Ar.) Er. – Çok hibe eden, bagislayan. Sayisiz nimetler veren yüce Allah. Bu isim Esmau’l-Hüsna’dan-dir. Kur’an-i Kerim’de, Al-i Imran, ayet: 8; Sa’d suresi ayet: 9 ve 35’te geçmektedir. – (bkz. Abdülvehhab).

VEHHAC: (Ar.) Er. – Çok parilti. Çok alevli.

VEHB: (Ar.) Er. – Bagislama, bagis, vergi. Vehb b. Münebbih: Kitabü’l-Kader’in müellifi.- Türk dil kuralina göre “b/p” olarak kullanilir.

VEKIL: (Ar.) Er. 1. Baskasinin yerine ve adina hareket eden veya konusan. 2. Asil vazifelinin yerine çalisan, bir vazifeyi geçici olarak idare eden. 3. Hükümet üyesi olan kimse, bakan, nazir. 4. Kur’an’da Allah’in ismi olarak da geçmektedir, (bkz. Abdülvekil).

VEKKAD: (Ar.) Er. – Parlak, aydinlik, isikli.

VELA: (Ar.) Er. – Yakinlik, sahiplik. Efendisinin, azat ettigi köle ve cariyesi ile olan münasebeti ve onlar üzerindeki hakki.

VELADET: (Ar.) – Dogus, dünyaya gelmek, ortaya çikmak.

VELAYA: (Ar.) Ka. – Ermis kadinlar.

VELAYET: (Ar.) Ka. l. Velilik, ermislik. Veli ve ermis olan kimsenin hali ve sifati. 2. Baskasina sözünü geçirme. 3. Dostluk, sadakat.

VELI: (Ar.) Er. 1. Çocugun bakimi ve idaresi üzerinde olan, hal ve hareketlerinden sorumlu bulunan kimse. 2. Dost, yakin. 3. Allah’in sevgili kulu, ermis evliya. Allah’in isimlerinden. (bkz. Abdulveli).

VELICAN: (Ar.) Er. – Candan, dost, yakin.

VELID: (Ar.) Er. – Yeni dogmus çocuk. Erkek çocuk, köle. Sahabe isimlerindendir.

VELIDE: (Ar.) Ka. – (bkz. Velid).

VELIME: (Ar.) Ka. – Dügün ziyafeti. Evlenme, dügün.

VELIYE: (Ar.) Ka. -(bkz. Veli).

VELIYULLAH: (Ar.) Er. – Allah’in sevgili kulu. Allah’a teslim olmus, onun hakimiyet ve sultasinin disinda hakimiyet ve sulta tanimayan. Yalnizca Allah’i, rasulünü ve mü’minleri dost edinen.

VELIYÜDDIN: (Ar.) Er. – Dinin sahibi. Dinin dostu.

VELU: (Ar.) Er. – Bir seye fazla düskün olan.

VELUD: (Ar.) Ka. – Dogurgan, çok doguran.

VEMIZ: (Ar.) Er. – Bulut arasindan görünen isik.

VENÜS: (Fran.) Ka. – Merkür’den sonra, Günes’e en yakin olan gezegen. Çobanyildizi.

VERÂ: (Ar.) Ka. 1. Günah ve haramdan kaçinmak için süpheli seylerden uzak durma, takva, ittika. 2. Halk, mahluk, alem, kainat.

VERDA: (Ar.) Ka. – Gül.

VERDI: (Ar.) Er. – Güle ait, gül ile ilgili.

VERDINAZ: (a.f.i.) Ka. – Naz gülü, nazlilarin gülü.

VERGI: (Tür.) – Bir kimsenin dogustan sahip oldugu iyi nitelikler. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VERGIN: (Tür.) – Verici, özverili kimse. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VERIM: (Tür.) – Ortaya çikan, beklenilen, istenilen sonuç. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VERKA: (Ar.) Er. 1. Yabani güvercin, üveyik. 2. Açik, boz renk.

VERRAK: (Ar.) Er. – Kagitçi. Ünlü Arap kelam bilgini: Ebu Isa Muhammed b. Harun el-Verrak.

VERSAN: (Ar.) – Çevreye san ver, ünlen, ünlü ol. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VERZIS: (Fars.) Ka. 1. Çalisma, isletme. 2. Çalismis.

VESAMET: (Ar.) – Güzellik, güzel olma. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir.

VESIK: (Ar.) Er. – Çok saglam, güçlü.

VESIKA: (Ar.) Ka. – Inanilacak saglam delil. Belge.

VESILE: (Ar.) Ka. 1. Neden, sebep. 2. Elverisli durum. 3. Kavusma, yaklasma. 4. Rasulullah’in cennetteki makami. Maide suresi 57. ayette geçmektedir.

VESIM: (Ar.) Er. – Güzel yüzlü.

VESIME: (Ar.) Ka. – (bkz. Vesim).

VEYIS: (Tür.) Er. – Yoksulluk, muhtaçlik.

VEYSEL: (Ar.) Er. – Asli Üveys’tir. Kurt anlaminda. Veysel Karani: Rasid halifeler döneminde Sam’dan Medine’ye gelerek yasamis, Medine-i Münevvere’de itibarli bir hayat sürmüs. Hadis-i seriflerde övülmüs meshur veli. Siffin savasinda sehid oldugu söylenir. – (bkz. Üveys).

VEYSI: (Ar.) Er. – Yoksul, muhtaç. Veysi: Türk sair, yazar (Üsküp 1625).

VEZIME: (Ar.) Ka. – Beytullah’a gönderilen hediye, armagan.

VEZIR: (Ar.) Er. – Osmanli devletinde, askeri ve idari en yüksek derece olan vezirlik rütbesinde olan kimse.

VEZIRE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vezir).

VICDAN: (Ar.) Ka. 1. Iyiyi kötüden, hayri serden ayirmayi saglayan iç duygu, ahlak suuru. His duygu. 2. Din, inanç.

VIDAD: (Ar.) Er. – Sevme, sevgi. Dostluk.

VIDADE: (Ar.) Ka. – (bkz. Vidad).

VILDAN: (Ar.) Ka. 1. Yeni dogmus çocuklar. 2. Kullar, köleler. Kur’an’da zikredilmistir.

VISALI: (Ar.) Er. – Kavusma, ulasma ile ilgili.

VISAM: (Ar.) Er. – Damgali, nisanli.

VOLKAN: (Fran.) Er. – Yanardag, burkan.

VURAL: (Tür.) Er. – Vur al.

VURALHAN: (Tür.) Er. – Vural han.

VURGUN: (Tür.) Er. – Birine asik, tutkun.

VUSKA: (Ar.) – Çok saglam, pek kuvvetli. – Erkek ve kadin adi olarak kullanilir. Urvetul-Vuska (Pek saglam kulp) müslümanlik.

VUSLAT: (Ar.) Ka. – Ulasma, erisme, kavusma, bulusma, beraber olma.

VUSTA: (Ar.) Er. 1. Orta, ortada bulunan, arada olan, iç. 2. Orta parmak.

VÜREYKA: (Ar.) Ka. – Yaprakçik, küçük yaprakçik.